Onderzoek : AI op reis

Of je nu zoekt naar leuke restaurants of de beste reistijd: met AI-tools (bijvoorbeeld ChatGPT en Claude) kom je al snel een heel eind. Voor ons AI op Reis-onderzoek vroegen we 1.500 Nederlanders naar hun ervaringen. Ook testten we 6 bekende AI-tools. Wat gaat goed en waar gaat het mis? Dat zetten we voor je op een rij.

Een vakantie plannen begint vaak bij de bestemming. En daar zoeken veel Nederlanders graag iets nieuws: de helft kiest (bijna) altijd voor een nieuwe, onbekende plek. Maar waar halen vakantiegangers inspiratie vandaan? En welke bronnen vertrouwen ze het meest?

Tips van familie of vrienden, boekingswebsites, reisbureaus, reviewwebsites en officiële websites zoals de VVV worden het vaakst gebruikt. Veel Nederlanders noemen dit de betrouwbaarste bronnen voor het boeken en/of plannen van een reis. We raadplegen influencers het minst vaak en zien hen als de minst betrouwbare bron. 

Oeps! AI-tools zijn handig, maar ze zitten er soms naast. Bijna de helft van de AI-gebruikende reizigers (46%) heeft dat al gemerkt. Zij hebben al eens onjuiste informatie of tips gekregen van een AI-hulpmiddel tijdens het plannen of boeken van een reis. Dat heeft onder andere geleid tot meer tijd kwijt zijn (37%), stress en frustratie (20%) en het moeten aanpassen van plannen (19%).

Opvallend: bijna 1 op de 5 AI-gebruikende reizigers is al eens ergens voor niets naartoe gestuurd en 16% was al eens meer geld kwijt dan verwacht. De meerderheid (60%) van de ondervraagden ontdekte de fouten gelukkig al tijdens het plannen en boeken van de reis. Ongeveer een kwart kwam er echter pas tijdens de reis zelf achter.

AI-reisassistent in de praktijk

Maar hoe betrouwbaar is AI-reisadvies nou eigenlijk écht? Om daarachter te komen, testte FBTO de reiskennis en -adviezen van 6 AI-tools: ChatGPT, Claude, Gemini, Grok, Mistral en Perplexity. Hierbij werden 80 vragen gesteld in 6 verschillende categorieën, zoals Reisrechten & Regels en Medisch Reisadvies. Vervolgens zijn alle antwoorden gecheckt op onderdelen zoals juistheid of volledigheid. Benieuwd hoe we dit hebben onderzocht? Onderaan de pagina leggen we dat uit.

Beste reisassistent

We keken hoe juist en volledig de antwoorden van de AI-tools waren. Van de gratis versies die tijdens ons onderzoek beschikbaar waren, scoorde Google Gemini het best. Het Europese Mistral en ChatGPT volgen kort daarna op plek 2 en 3.

Iedere AI-tool heeft zijn eigen sterke punten. Zo geeft Gemini de beste antwoorden rondom ‘Reisverzekering & Zorg op reis’, maar presteert ChatGPT het beste op vraagstukken binnen het thema ‘Veiligheid & Reisadviezen’. Mistral geeft de meest uitgebreide antwoorden en heeft bijna 3x zoveel woorden nodig om tot een punt te komen als Claude.

Slim op reis met AI: zo voorkom je verrassingen

Om vervelende verrassingen te voorkomen moet je rekening houden met de bekende valkuilen van AI-reisassistenten.

Gegevens bijgewerkt tot een bepaalde datum

Hun advies is bijvoorbeeld niet altijd actueel. Veel van dit soort tools werken namelijk met gegevens tot een bepaalde datum: de ‘cut off date’. Verandert er daarna iets? Dan weten ze dat niet altijd. Denk aan nieuwe openingstijden, aangepaste regels of veranderd reisadvies.

Actualiteit

Ook ontdekten we in ons onderzoek enkele voorbeelden waarbij actualiteit een AI-valkuil is. Zo hielden 5 van de 6 modellen geen rekening met het feit dat Bulgarije per 1 januari van dit jaar is overgestapt van de lev naar de euro. Ook tipten 5 van de 6 modellen de Wilhelminatoren als leuke bezienswaardigheid in Valkenburg aan de Geul. Die uitkijktoren is echter ruim een jaar geleden (in maart 2025) plots ingestort.

Telefoonnummers

Vaar ook niet blind op telefoonnummers die door AI-tools worden genoemd. Zo werd het nummer van een GGD-vestiging in Noord-Limburg genoemd als telefoonnummer om te bellen als je in het buitenland door een teek bent gebeten. Ook ging het mis bij een vraag over een gestolen portemonnee op reis. In plaats van het telefoonnummer van de bank gaf een model een nummer door dat geregistreerd staat op naam van een marketingbureau.

Tip: check altijd betrouwbare bronnen

Over het algemeen geldt: gebruik AI-tools gerust voor inspiratie, maar controleer alle suggesties altijd wel met behulp van betrouwbare bronnen. Dat doet de overgrote meerderheid (72%) regelmatig.

Zo gebruik je AI het beste op reis

In ons onderzoek zagen we wat goed werkt en waar AI de mist in gaat. Op basis daarvan geven we deze 4 tips om AI slimmer te gebruiken op reis.

1. Wees dan zo duidelijk en gedetailleerd mogelijk over wat je precies zoekt. Vooral als je een AI-agent vraagt naar attracties en leuke plekken. Vraag je simpelweg naar ‘leuke uitjes in Barcelona’, dan beveelt elke AI-reisassistent dezelfde toeristentrekkers aan. Als je ook je interesses toevoegt - bijvoorbeeld ‘Geef suggesties voor leuke uitjes in Barcelona voor liefhebbers van moderne kunst en architectuur - krijg je relevantere reistips.
2. Geef zo veel mogelijk informatie over je reis en reisgezelschap. Dat levert betere en uitgebreidere aanbevelingen op. Vertel je dat je op zoek bent naar bezienswaardigheden buiten de gebaande paden, omdat je een bestemming al een keer hebt bezocht? Dan krijg je bijna tweemaal zoveel suggesties, waarbij de variatie van de antwoorden zelfs 4x groter is dan bij een algemene, oppervlakkige vraag.
3. Check de reistips en de gebruikte bronnen. Vooral bij locaties van weekmarkten, informatie over evenementen en festivals en openingstijden willen AI-tools er nog weleens naast zitten. Al brengt een dichte deur je soms juist op een plek die je anders nooit had ontdekt.
4. Blijf verder vooral, naast AI, ook adviezen van vrienden en bekenden, papieren reisgidsen, travel blogs, magazines en andere reisinspiratie gebruiken. Alleen op deze manier blijven die bronnen bestaan. Bovendien kunnen AI-tools jou van bruikbare en correcte reistips voorzien waar je nog lang aan terugdenkt.